Bu masal, Yukarıçukurova bölgesinden derlenmiş bir “Limon Kız” anlatısıdır. Metin, Gülda Çetindağ Süme’nin “Limon Kız” Masalının Sembolik Çözümlemesi başlıklı makalesinin ekinde yer almaktadır; makale, masalı Esma Şimşek’in derlediği “Yukarıçukurova Masallarında Motif ve Tip Araştırması” adlı çalışmadan aktarmıştır.
ℹ️ Bu masal, Yukarıçukurova ağzıyla derlendiği haliyle aktarılmıştır. Yerel söyleyiş özellikleri (şive/ağız) derleyen kaynağa sadık kalınarak korunmuş, metne müdahale edilmemiştir.
Bir varımış, bir yoğumuş, evel zaman içinde bir padişah varımış. Bu padişahın bir de oğlu varımış. Oğlan, heç bir kızı beğenmezimiş. Günler gelip geçmiş, saraya ihdiyar mı ihdiyar bir dede gelmiş. Oğlan, bu dedeye çok hürmet etmiş, saygı gösdermiş. Bunnar otururken motorurken dede, oğlanın gulağına bişet söylemiş. Demiş ki: “Falan filan bağçaya gir, orada falan filan ağaçda üç limon var. Amma, sen bunnarı bir şartınan alırsın. O bağçada iki tene çeşme var. Birisinden gan akar, birisinden de irin. Sen, ikisinden de içeceksin; ‘oh, çok güzelmiş’ diyeceksin. Ondan sonra garşına bir itinen bir gısırak çıkar. Gısırağın önünde et var, itin önünde ot var. Eti alacan, itin önüne goyacan, otu da alıp gısırağın önüne atacan. Sonra iki kapı gelir karşına. Bu gapıların biri açık, öteki örtük. Açık olanı gapat, gapalı olanı da aç. Sonra, bu yapdığın iyilikler sana, üç limon verecekler. Bu limonları eve gelene kadar soyma.”
Oğlan getmiş, dedenin dediklerini yapmış. Üç limonu alıp getirirken dayanamamış. Birini ortasından kesmiş, ortaya güzel mi güzel bir gız çıkmış. Gız: “Suuuu, suuuuuu” demiş. Oğlan, yanında su olmadığı için, gıza verememiş, gız da susuzlukdan ölmüş. Oğlan, ikinci limonu da kesmiş. Ortaya, gene dünya güzeli bir kız çıkmış. Su olmadığı için, o da ölmüş. Oğlan, üçüncü limonu bir derenin kenarında kesmiş. Bunun da içinden bir kız çıkıp: “Su ver” demiş. Gız, öyle der demez, oğlan su vermiş, gız içmiş.
Oğlan, sonra da gızı derenin kenarında bırakıp, buna sırt (elbise) getirmeye getmiş. Oğlan getdikten sonra gızın yanına bir cingan gızı gelmiş. “Niye bekliyon burada?” demiş. Gız da: “Böyle böyle, padişahın oğlu gelip beni götürecek” demiş. Cingan kızı, bunun başına bir inne batırıp, onu güvercin etmiş, göndermiş.
Oğlan, bu işin içinde bir şey olduğunu annar amma, bişet de demez. Mecburen, gızı alıp sarayına götürür. Bu güvercin de her gün saraya gelir, bir ağacın dalına gonup: “Padişahın oğlu nasıl?” diye bahçıvana sorar. Bahçıvan da: “İyi” der, olanı biteni guşa annadırımış. Aradan biraz zaman geçince, padişahın oğluyunan cingen gızının düğün hazırlıkları başlamış. Bu geliş güvercin, padişahın oğlunun yanına varmış: “Padişahın oğlu, nasılsın?” demiş. Padişahın oğlu, bu güvercini yakalamış, odasına goymuş.
Güvercin dile gelmiş: “Ben, senin limondan çıkartdığın gızım, sen bana elbise getirmeye getdiğinde, bir cingan gızı geldi, başıma inne sokdu, ben de güvercin oldum.” Padişahın oğlu bakıyor kine, gerçekten güvercinin başında bir inne var! Bu inneyi çıkarınca, güvercin gene esgisi gibi güzel bir gız olmuş.
Padişahın oğlu, hemen gedip, cingan gızını bir gatırın guyruğuna bağlamış. Arkasına da bir it bırakmış. Gatır getmiş it ıssırmış, gatır getmiş it ıssırmış, cingan kızı param parça olmuş. Gızınan padişahın oğlu da muradlarına ermişler.